ဒုကၡသစၥာ

ဒုကၡသစၥာ (ဆင္းရဲျခင္းအမွန္တရား) ဆိုသည္မွာ ဘ၀အသစ္ ျဖစ္ရျခင္းေၾကာင့္ ဆင္းရဲျခင္း၊ အိုရျခင္းဆင္းရဲ၊ နာရျခင္းဆင္းရဲ၊ ေသရျခင္းဆင္းရဲတို႔အျပင္ စိုးရိမ္ပူေဆြးျခင္း၊ ငိုေၾကြးျခင္း၊ ကိုယ္ဆင္းရဲျခင္း၊ စိတ္ဆင္းရဲျခင္း၊ ျပင္းစြားပူပန္ျခင္းစေသာ ဆင္းရဲျခင္းအေပါင္းကို ေခၚဆိုျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ၄င္းအျပင္ မခ်စ္မႏွစ္သက္အပ္ေသာ ပုုဂၢိဳလ္အာရံုတို႔ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုယွဥ္တဲြရျခင္းဆင္းရ ဲ၊ ခ်စ္ခင္ႏွစ္သက္အပ္ေသာ ပုဂၢိဳလ္အာရုံတို႔ႏွင့္ ကဲြကြာရျခင္းဆင္းရဲ၊ လိုခ်င္လ်က္ မရျခင္းဆင္းရဲ၊ အက်ဥ္းခ်ဳပ္အားျဖင့္ ငါ။ ငါ့ဟာ စသည္ျဖင့္ စဲြလမ္းတတ္ေသာ ဥပါဒါနကၡႏၶာ (ခႏၶာငါးပါး)ကို ရရွိျခင္း ဆင္းရဲစေသာ ဆင္းရဲျခင္းမ်ဳိးအားလံုးကိ ု ဒုကၡသစၥာဟု ေခၚဆိုပါသည္။

ေလာကီနယ္ပယ္ လူ တိရစာၦန္ စသည္တို႔၏ ဘ၀သက္တမ္း တေလွ်ာက္တြင္ သာယာေပ်ာ္ရႊင္မႈဟု ဆိုအပ္ေသာ ေလာကီခ်မ္းသာျခင္းမ်ားနွင္ ့ ေလာကီ စ်ာန္ခ်မ္းသာတို႔သည္ပင္ ဒုကၡ(ဆင္းရဲျခင္း) ဟူ၍ ဗုဒၶျမတ္စြာေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ေလသ ည္။

ဒုကၡသေဘာကို ၃-မ်ဳိး ခဲြျခား မွတ္သားႏိုင္သည္။
(၁)သာမန္ဆင္းရဲျခင္းသေဘာ ဒုကၡဒုကၡ၊
(၂)ေဖာက္ျပန္ပ်က္စီးမႈေၾကာင ့္ ျဖစ္ေပၚရေသာ ၀ိပရိဏာမဒုကၡ၊
(၃)ျပဳျပင္စီရင္ျခင္းခံရသည္ ့ သေဘာ သခၤါရဒုကၡ။

ေလာကတြင္ ေတြ႕ၾကံဳခံစားၾကရေသာ ပဋိသေႏၶေနရျခင္း၊ အိုရျခင္း၊ နာရျခင္း၊ ေသရျခင္း၊ မခ်စ္မႏွစ္သက္အပ္ေသာ သတၱ၀ါသခၤါရတို႔ႏွင့္ အတူတကြ ေပါင္းယွဥ္ရျခင္း၊ ခ်စ္ခင္ႏွစ္သက္အပ္ေသာ သတၱ၀ါသခၤါရတို႔ႏွင့္ ေကြကြင္းခဲြခြာရျခင္း၊ မိမိလိုအင္ဆႏၵ မျပည့္၀ျခင္း၊ စိုးရိမ္ပူေဆြးရျခင္း၊ ငိုေၾကြးရျခင္း၊ စိတ္ႏွလံုး မသာယာျခင္း သည့္ ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာ ျငိဳျငင္ပင္ပန္းျခင္းတို႔သ ည္ သာမန္ဆင္းရဲျခင္း အနက္သေဘာရွိသာ ဒုကၡဒုကၡတြင္ အက်ံဳး၀င္ေလသည္။

သခၤါရဒုကၡကို နားလည္သေဘာေပါက္ရန္ သတၱ၀ါ, ပုဂၢိဳလ္, ငါ ဟူေသာ သေဘာတရားမ်ား၏ အရင္းအျမစ္ကို နားလည္ရန္ လိုအပ္ေပသည္။ သတၱ၀ါ ပုဂၢိဳလ္ ငါ ဆိုသည္မွာ အစဥ္အျမဲ ေျပာင္းလဲျဖစ္ပ်က္ေနေသာ ရုပ္နာမ္တို႔၏ အစုအေ၀း (ပဥၥဳပါဒါနကၡႏၶာ) သည္ ဒုကၡဆင္းရဲျခင္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ သတၱ၀ါသည္ ခႏၶာငါးပါး၊ ခႏၶာငါးပါးသည္ ဒုကၡဆင္းရဲျခင္းျဖစ္သည္။

သတၱ၀ါ လူ ငါ ဟူေသာ ခႏၶာငါးပါးသည္ မတည္ျမဲ၊ အစဥ္ေဖာက္ျပန္ေျပာင္းလဲလ်က္ရွိ၏ ။ မတည္ျမဲသမွ်သည္ ဒုကၡဆင္းရဲျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။

ဤဒုကၡသစၥာကို ေကာင္းစြာသေဘာေပါက္ နားလည္ရန္ အလြန္အေရးၾကီးပါသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ဗုဒၡေဟာၾကားေတာ္မူသည့္အတုိ င္း ဒုကၡ ဆင္းရဲျခင္းကို ျမင္ေသာသူသည္ ဆင္းရဲျဖစ္ေပၚေၾကာင္းကိုလည ္း ျမင္၏။ ဆင္းရဲခ်ဳပ္ရာ (နိဗၺာန္) ကိုလည္း ျမင္၏။ ဆင္းရဲခ်ဳပ္ရာ (နိဗၺာန္) သို႔ သြားရာလမ္းေၾကာင္း ေရာက္ေၾကာင္း အက်င့္ကိုလည္း ျမင္၏။ ထိုသုိ႔ ျမင္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ဒုကၡသစၥာကို ေကာင္းစြာ သေဘာေပါက္ နားလည္ရန္ အလြန္ အေရးၾကီးပါသည္။